Posted by: makis | February 25, 2009

Αγία Τριάδα 1244μΧ θεση Πικροδαφνη Κρανιδίου

Σαν εισαγωγη επιτρεψτε μου λιγες σκεψεις.Περιδιαβαίνοντας την επαρχία μας  συνηθως με την μικρη μου κόρη βρισκομαι σχεδόν παντα σε ενα κυνηγι θησαυρου.

Πέτρες λαξευμενες, κελιά ,εικόνες, χαλασματα,σκιές αλλοτινές, μεσα στους θαμνους.

Ο αερας φερνει ενα τραγουδι ενα γελιο ενα κλαμα στ αυτιά μου. Μου θυμιζει ποσο γρηγορα περνουν τα μεγαλεία αλλα και ποσο βαθιά ειναι η σφραγγιδα τους στον τοπο και τους ανθρωπους.Σαν εκεινους τους επιστημονες που απο ενα κοκκαλο ξαναχτιζουν ενα δυνοσαυρο. Ποιος θα μας οδηγησει σ αυτο το ταξίδι;Ειναι το ενιαίο πνευματικό κεντρο των Δημων Κρανιδίου Ερμιόνης (ξεκινημα για την ενωση των δυο Δήμων ) ειναι καποιος συλλογος πολιτιστικός για την αναδειξη της κληρονομιάς μας;

Που ειναι τα παιδιά αυτου του τοπου σπουδαγμενοι επιστημονες φευγατοι απο καιρό σε αλλες πολιτειες ισως και χωρες ,να γυρίσουν πισω και να σκύψουν πανω απο τουτα εδω τα μαρμαρα που κακια σκουριά δεν πιανει; Οι προσπαθειες μου να βρεθώ με ανθρωπους που παλια ασχοληθηκαν με το Φραγχθι επεσαν στο κενό.

Δεν λεω να αναδειξουμε το παρελθον της επαρχίας για να το πουλήσουμε στους επισκεπτες σαν προιον αν και θα γίνει κι αυτο.

Εχουμε ενα συνεδριακό κεντρο στο Πορτο Χελι σε μεγαλο ξενοδοχειο ,αλλα συνεδρια για την ιστορία της περιοχής δεν βλέπω.Μονο αποκριατικες εκδηλώσεις του πνευματικου κεντρου μαντρωμενες σε μια αιθουσα αντι στους δρόμους του Κρανιδίου.

Ε λοιπον το Πνευματικο κεντρο θαπρεπε να τρεχει πισω απο τους επιστημονες σε ολο τον κοσμο 370 μερες τον χρόνο.Να τους βομβαρδίζει στα Πανεπιστημια τους με πρωτογενές υλικο βιβλιογραφίες φωτογραφίες να βρει χρηματοδότες που θα δωσουν λεφτα για διδακτορικά και ερευνα στην Γερμανία για παραδειγμα.Να χτίσει μια παγκοσμια λεσχη ερευνας γυρω απο το Φραγχθι,την Ερμιόνη και τους Αλιεις, τα Βυζαντινά χρόνια και την Τουρκοκρατία (αραγε υπαρχει εδρα στα Πανεπιστημια της Τουρκίας για τα χρόνια της  Οθωμανικης αυτοκρατορίας στην Πελοποννησο, η μονο υποκαταστηματα της Εθνικης Τραπεζας μας ενδιαφερουν σε σχεση με την γειτονικη χωρα )

Να βρει Κρανιδιώτες στην Αμερικη και την Αγγλία και να φτιαξει λεσχες υποστηρικτών να ΦΕΡΕΙ τα συνεδρια εδω οχι μονο για το συναλλαγμα που θα μπει στην επαρχία τους χειμερινους μηνες αλλα και για την διασωση και αναδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του τοπου στις επομενες γενιές .Γιατι ειμαστε τυχεροι να ειμαστε οι κληρονομοι αυτου του τοπου αλλα και χρεωμένοι σαν γενιά να τον παραδωσουμε στους επομενους.

Τι γνωρίζουμε για την “Αθηναικη σχολή “στην ζωγραφική ;Εχουμε την σχετικη βιβλιογραφία στις βιβλιοθήκες μας;Οχι βεβαια.

Εδω δεν εχουμε το σταυροδρομι του Αργολικου του Αδωνι Κυρου που εξαντλημενο εδω και χρόνια εχει γινει συλλεκτικο πλεον.

Στις βιβλιοθηκες μας πρεπει να συγκεντρωθει πρωτογενες υλικο χρησιμο σε ερευνητες της περιοχής μας απο ολο τον κοσμο .

Εμενα μου φαινεται πολυ ενδιαφερον το πως χειρίζεται ο ζωγραφος Ιωάννης το χρώμα πως συνθετει τις μορφές πως αποτυπώνει τα προσωπα.Ποιες ηταν οι επιρροες απο και προς την Δυση ,που συναντιεται αυτο το ρευμα με αλλα καλλιτεχνικά;Ισως οι εκκλησίες μας περα απο τους πιστους και τους ιερείς εχουν μεσα τους και αλλους θησαυρούς καλλιτεχνικούς ειναι κομματι του ανθρωπινου πολιτισμου ετσι οπως εκφραστηκε αυτος ΚΑΙ μεσα απο την θρησκεία.Ειναι δυνατόν η αναδειξη αυτης της σχολής να επιρρεάσει την συγχρονη ζωγραφική;

Η εκθεση Αφρικάνικης μασκας στο Παρίσι ηταν το ερεθισμα για τον Πικασο και την ομαδα του να ξεκινησει τον κυβισμό.

Βαλτε τις τοιχογραφίες της Αγ Τριάδας δίπλα σε εναν Παρθενη. http://www.peri-grafis.com/ergo.php?id=951  par8enis20nyxterinos20orfeasceb1ceb3ceb9cebfceb911Φερτε την σχολη καλων τεχνων απο το Ναυπλιο να στησει μαι εκθεση εμπνευσμενη απο την εκκλησία.

Για να γίνουν ολα αυτα χρειάζονται εργαζόμενοι με παθος και μεράκι περα απο τον μισθό τους.Εργαζόμενοι που με την δουλειά τους θα φερουν λεφτα στην επαρχία.

Εχει λεφτα ο Δημος.

Στο ιστολογιο του κ Μπροδήμα  http://villadidimo.blogspot.com/ διαβασα για 400 χιλ ευρώ εσοδα απο τις ανεμογεννητριες.Ειναι αλήθεια ;Που πηγαν τα λεφτά; Σιγουρα καπου πανε τα κεφτά δεν λεω αλλα γιατι λειπει το ΟΡΑΜΑ απο τον τοπο μας;

Αντι γι αυτο εμεις σκαβουμε την γη και πεταμε σαν μπαζα το παρελθον στο πλαι για να χτισουμε καμμια βίλλα.Φτανει πια.

Αναφερομαστε συχνά στους Αρβανίτες που ηρθαν γυρω στο 1500 μΧ και εποικησαν την Ερμιονίδα.Η Ερμιονίδα δεν ηταν ομως ερημος πριν τους Αρβανίτες.

Και δεν μιλάω για την λαμπρή Αρχαιότητα .

agcf84cf81ceb9ceacceb4ceb12

Στα 1240 μΧ ενας  ναός στην θεση Πικροδάφνη αναμεσα στο Κρανίδι και την Ερμιόνη  αναμεσα στα Δισκουρια και την Αυλώνα ειναι ενα μνημείο σημαντικό στην Βυζαντινή τεχνη.arxaia

Μαρμαρα και κολώνες αρχαία ενσωματωμένα στην εκκλησία στο προαυλιο σηματοδοτούν την υπαρξη κτιρίων της αρχαιότητας στη περιοχή.

Δεν ειμαι ειδικός εψαξα στο διαδυκτιο και βρηκα καποιες πηγες τις συγκεντρωσα και οριστε.Οι φωτογραφίες ειναι δικές μου.

ceb1ceb3ceafceb1-cf84cf81ceb9ceacceb4ceb11

Ποιός ηταν ομως στα πραγματα στα 1240;

Ο Αρβανίτης Ηγεμόνας Λεων Σγουρός (“Η Ερμιονίδα ανα τους αιώνες” σελ 183) εχει σκοτωθει σε μαχη με τους Φραγκους το 1208 και  οι Γαλλοι εχουν στην εξουσία τους την Ερμιονίδα μεχρι το 1383 που αναλαμβάνουν οι Βενετοί.

Η ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ 1212-1391.Μ.Χ

 

        Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ή Έρμιονίδα, πού περιλάμβανε τότε τα δυο ισχυρά κάστρα, το Θερμήσι (ονομαστό για τις αλυκές του) και το Καστρί (Ερμιόνη), παρακολουθεί την ιστορία της Ναυπλίας.
Οι Φράγκοι μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως το 1204 μ.Χ. με αρχηγό έναν από τους αρχηγούς τής Δ’ Σταυροφορίας, το Βονιφάτιο το Μομφερατικό, κατέρχονται από τη Μακεδονία προς τη νότια Ελλάδα και την Πελοπόννησο.
        Ή προσπάθεια του άρχοντα του Ναυπλίου Λέοντος του Σγουρού να αναχαιτίσει την προέλαση τους δεν έφερε αποτέλεσμα.
        Έτσι οι Φράγκοι το 1209 μ.Χ. καταλαμβάνουν την Κόρινθο, το 1210 το Άργος και το 1212 μ.Χ. το Ναύπλιο. Από το έτος αυτό (1212) αρχίζει ή Φραγκοκρατία στην Άργολίδα  Ναυπλία Έρμιονίδα.
Ό Φράγκος κατακτητής Γοδεφρείδος Βιλλαρδουίνος, πού διαδέχθηκε τον φονευθέντα σε μάχη κατά των Βουλγάρων το 1207 μ.Χ. Βονιφάτιο, παραχώρησε τη διοίκηση της Έρμιονίδας στο μέγα Δούκα των Αθηνών, Γάλλο ηγεμόνα Όθωνα Δελαρός .
        Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας στην Έρμιονίδα και κατά το έτος 1245 μ.Χ. κτίζεται μεταξύ Ερμιόνης και Κρανιδίου στη θέση “Πικροδάφνη” ή μικρή σταυρεπίστεγος εκκλησία της Αγίας Τριάδας.
ceb1ceb3-cf84cf81ceb9ceacceb4ceb1-3
        Το αξιόλογο αυτό Βυζαντινό μνημείο πρώτος στα 1926 το έμελέτησε ο καθηγητής Γ.Α. Σωτηρίου και έδημοσίευσε σχετική μελέτη με τίτλο “Άγια Τριάς Κρανιδίου” στην επετηρίδα Βυζαντινών Σπουδών 1926 τ. Γ’ σελ. 193-205.
        Στο νότιο εσωτερικό τοίχο της εκκλησίας διασώθηκε επιγραφή σχετική με την ίδρυση και την τοιχογράφησή της. Ή επιγραφή λέει:
Άνεκτίσθη εκ βάθρων και άνεζωγραφίσθη δια έξόδου και μισθωαποδοσίας Κυρού Κύρ Μανουήλ Μουρμουρά και Θεοδώρας της αυτού γαμετής και των τέκνων αυτών εις λύτρον και αφεσιν των αμαρτιών αυτών. Δια χειρός δε καμού Ίωάννου του και άναστηλώσαντος φας σεπτάς εικόνας ταύτας εκ μεγαλοπόλεως Άθηνών  1245 μ.Χ.
ceb1ceb3ceb9cebfceb91
        «Κατά την έπιγραφήν ταύτην, γράφει ο Γ.Α. Σωτηρίου, το ναΰδριον τούτο ιδρύθη δαπάναις άρχοντος πιθανώτατα της περιοχής εκείνης καλουμένου Μανουήλ Μουρμουρά, μη μαρτυρουμένου αλλοθεν, καθ’ όσον τουλάχιστον γνωρίζω, και έκοσμήθη δια τοιχογραφιών, υπό του Αθηναίου ζωγράφου Ιωάννη το 1245 μ.Χ.”. Και σε ύποσημείωση ο Γ.Α. Σωτηρίου συνεχίζει:
        “Ό άρχων Μουρμουράς είναι πιθανώτατα εις των Ελλήνων αρχόντων οίτινες αύτοβούλως προσεφέρθησαν να παραδώσωσι τα φρούρια Κορίνθου, Ναυπλίου, Μονεμβασίας, Αργους, λαβόντες την ύπόσχεσιν του σεβασμού υπό των Φράγκων, της θρησκείας και των ηθών των κατακτηθέντων. Είναι γνωστόν ότι υπό τους Φράγκους ή χώρα ήκμαζε, της παρακμής αρχομένης από του θανάτου του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουίνου(1278)”.
1600
“Ή ‘Αγία Τριάς Κρανιδίου” κατά τον Γ.Α. Σωτηρίου έχει μεγάλη σημασία για τη Βυζαντινή τέχνη. Γιατί από απόψεως ζωγραφικής “διασώζει πολύτιμα λείψανα Βυζαντινής ζωγρα­φικής των μέσων του 13ου αιώνα, προγενέστερα και των τοιχογραφιών της Αιγίνης και του Μυστρά”.
        Από απόψεως Βυζαντινής αρχιτεκτονικής είναι το αρχαιότερο από τα Βυζαντινά μνημεία κτισμένο κατά τον απλό τύπο “των σταυρεπιστέγων βασιλικών” κατά τον οποίο εγκάρσια καμάρα διακόπτει την κατά μήκος καμάρα του ναού. Ό τύπος της σταυρεπιστέγου βασιλικής ήταν πολύ “διαδεδομένος εις μικρούς ναούς των Ελληνικών χωρών από τον 13ον αιώνα”. Οι τοιχογραφίες της εκκλησίας ίσως από το χρόνο,ίσως και από άλλες αιτίες,έχουν υποστεί μεγάλη φθορά και καμμία δεν σώζεται σήμερα ακέραια.
ceb1ceb3ceb9cebfceb92
Ή Ίδρυση της Αγίας Τριάδας φανερώνει ότι στα πρώτα χρόνια της Φραγκοκρατείας, η Ερμιονίδα θα ήκμαζε οικονομικώς και πολιτιστικώς.

http://www.skopelitis.com.gr/church.htm

Ο παλαιότερος γνωστός χρονολογημένος σταυρεπίστεγος ναός στον Ελλαδικό χώρο είναι η Αγία Τριάδα στο Κρανίδι (1244).

ceb9ceb5cf81cf8c

Μέσα στον 13ο αιώνα, αρκετοί ναοί στη Μάνη κτίζονται σταυρεπίστεγοι. Ο Ταξιάρχης στη Σαιδόνα, ο Άγιος Νικόλαος στης Μαρούλαινας στη Μεγάλη Καστάνια, ο Προφήτης Ηλίας κοντά στην Αγία Κυριακή, ο Αη Γιαννάκης στον Κάμπο Αβίας, ο Άγιος Δημήτριος στις Κροκεές (1286), ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος (δίκλιτος) και ο Άγιος Νικόλαος (δίκλιτος) στα Μαλευριάνικα (1230-1260).

http://www.mani.org.gr/kzaharias/arthra1997/12_ekkl_poliaravou.htm

Παράλληλα όμως επισημαίνεται και η ύπαρξη,στην ευρύτερη περιοχή Αττικής, Αργολίδας και Εύβοιας,μιας “αθηναϊκής σχολής”30 που ακμάζει το δεύτερο τέταρτο του Που αι., όπως φαίνεται από τις συγγενικές μεταξύ τους τοιχογραφίες της Αγίας Τριάδας στο Κρανίδι Αργολίδας, που υπογράφει, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή του μνημείου, ο ζωγράφος “Ιωάννης εκ μεγαλοπόλεως Αθηνών” το 1244,

 

ceb5ceb9cebacebfcebdceb11

τις τοιχογραφίες του Οσίου Ιωάννη του Καλυβίτη στα Ψαχνά Ευβοίας, το 1245 έργο πιθανόν του ίδιου ζωγράφου με βάση τεχνοτροπικά κριτήρια, και τις τοιχογραφίες του Αγίου Γεωργίου στον Ωρωπό, που έχουν αποτοιχισθεί και εκτίθενται στο Βυζαντινό Μουσείο ΑθηνώνΤα έργα αυτά είναι υψηλής ποιότητας και αντιπροσωπεύουν την προοδευτική τάση της τέχνης του Που αι., απόρροια μιας γενικής αναβίωσης του κλασικισμού, όπως τούτος είχε διαμορφωθεί την εποχή του Ιουστινιανού, τον 6ο αι.

Η νεωτερική αυτή τέχνη που χαρακτηρίζεται από έντονη πλαστικότητα των μορφών, μνημειακό ύφος και “ρεαλισμό”, απαντά κατεξοχήν στις ελεύθερες περιοχές της Αυτοκρατορίας και στη Σερβία, με κορυφαία και αντιπροσωπευτικά έργα τις τοιχογραφίες της Παναγίας στη Μιλέσεβα, της Αγίας Τριάδας στη Σοπότσανη, του Μανουήλ Πανσέληνου στο Πρωτάτο του Αγίου Όρους κ.ά3 5 . http://www.aht.asfa.gr/doc/dimosieyseis/panselinou2.pdf

 

ceb1ceb3-cf84cf81ceb9ceacceb4ceb1-4

Αψευδή μαρτυρία για τη σημαντική δραστηριότητα των αθηναίων ζωγράφων στην περίοδο τη προσφέρουν οι τοιχογραφίες της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας στο Κρανίδι, οι οποίες σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή είναι έργο του αθηναίου ζωγράφου Ιωάννη που ιστόρησε τον ναό το έτος 1244. Οι τοιχογραφίες αυτές ανήκουν ωστόσο σε διαφορετικό εργαστήριο• χαρακτηρίζονται από την περισσότερο πλαστική απόδοση και τις ζωηρές κινήσεις των μορφών που έχουν ανήσυχη έκφραση στο πρόσωπο. Η ομοιότητα των τοιχογραφιών αυτών με εκείνες της εκκλησίας στα Ψαχνά της Εύβοιας (1245) απέναντι από τον Ωρωπό, καθώς και με τις αποτοιχισμένες τοιχογραφίες από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στον Ωρωπό, έχουν οδηγήσει στην υπόθεση ότι στην τέταρτη δεκαετία του αιώνα ακμάζει ένα άλλο τοπικό αθηναϊκό εργαστήριο που δεν μένει μακριά από τα νέα ρεύματα της τέχνης που διαμορφώνονται στα εργαστήρια της πρωτεύουσας του Βυζαντίου.
http://www.archdiocese.gr/bibliothiki/greek/chatzidaki1_7.html

ceb5cf80ceb9ceb3cf81ceb1cf86ceb7-2


Responses

  1. […] MIDDLE NEOLITHIC: (ca. 5000-4500 b.c.) […]


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: